Chúng ta sống tất nhiên không chỉ vì những việc tầm thường như
ăn và ngủ. Chúng ta càng không sống vì những mục đích lớn lao cao cả như tìm ý
nghĩa đích thực của cuộc đời, ghi dấu ấn vào cuộc đời hay thay đổi thế giới. Ít
nhất không có nhiều người làm được những điều đó trên cuộc đời này, hình như
không phải chúng ta. Vậy thì phải có thứ gì đó ở giữa, thứ gì đó mà mọi người
đều sống vì nó như một quy luật tất yếu, thứ mà phần đông mọi người đều chấp
nhận và tuân theo, một thứ gì đó đại trà và phổ biến.
Tôi đã bắt đầu mường tượng ra. Liệu, chúng ta, tất cả chúng ta
đều đang chỉ sống để… làm việc.
VÂNG! LÀ LÀM VIỆC!
Có bao nhiêu người trên đời này sống mà không cần làm việc hay
chưa từng làm việc? Bản thân việc “làm việc” đôi khi không hẳn là thứ mọi người
muốn nhưng chẳng mấy ai có thể tách nó ra khỏi cuộc sống cả. Khi còn nhỏ chúng
ta được đẩy đến trường học ngày qua ngày tháng qua tháng không phải vì mục tiêu
hiểu biết, mà để mong sau này đậu đại học, ra trường kiếm được một công việc
làm. Khi lớn lên đã có việc làm, chúng ta gần như dành trọn tuổi trẻ cho công
việc, lãng quên đam mê và những thứ khiến ta hạnh phúc thật sự. Cho đến khi về
hưu mục tiêu của mọi người luôn là cố gắng làm việc để chứng tỏ bản thân, để
được cống hiến và cụ thể hơn là để được không phải làm việc khi về già.
Đúng vậy, mọi người làm việc để không phải làm việc về sau. Việc
làm từ khi nào đã trở thành nỗi ám ảnh, thành mối quan tâm hàng đầu của mọi lớp
người trong xã hội. Tất nhiên, mục tiêu của nó là làm việc để kiếm tiền duy trì
cuộc sống, duy trì rồi thì làm việc để nâng cao chất lượng cuộc sống và theo
đuổi các tiện nghi khác. Vậy tôi có thể nói “làm việc” chính xác là thứ người
ta sống để làm hay không?
Tất nhiên theo cách này hay cách khác, dù việc ta thích hay
không, dù việc to hay nhỏ, dù làm vì mục tiêu gì, mọi người đều sống để làm
việc. Không giây phút nào trên trái đất này không có người làm việc, dù ngày
hay đêm, dù trên trời hay dưới lòng đất, trên biển hay trong đất liền, dù làm
việc bằng tay chân hay bằng đầu óc, dù ở bờ biển hay trong nhà hàng… Mọi nơi,
mọi lúc đều có người đang làm việc.
Câu hỏi đặt ra là, chúng ta có thật sự cần làm việc nhiều như
thế để duy trì cuộc sống? Thế giới này có cần nhiều người làm việc như vậy mới
có thể duy trì và phát triển? Tại sao người ta không sống vì hạnh phúc, sống để
tạo ra những giá trị đích thực hay tạo ra những thứ lớn lao ý nghĩa mà cứ phải
sống để làm việc ngày qua ngày? Liệu có một tương lai nào tốt đẹp cho những con
người chỉ muốn làm việc vừa đủ không?
Hãy quẳng bớt công việc đi, hãy sống cho ra sống, sống để hưởng
thụ, để trải nghiệm, để trân trọng thời gian chứ không phải sống để làm việc!
Nhưng như kiểu ai cũng thích làm việc cả, kiểu như phải làm việc
không ngơi nghỉ thì mới tồn tại được trên trái đất này. Nên phản đối nhiều hơn
là đồng tình với quan điểm trên.
Rõ ràng là loài người chưa bao giờ sẵn sàng cho những tư tưởng
như thế!
Công nghiệp hóa là một bước tiến vĩ đại của loài người, nhưng
lại là một bước tiến tồi tệ đối với trái đất. Nó khiến cho hàng hóa dư thừa, khiến
cho tất cả mọi người phải quay cuồng theo cái vòng xoáy bất tận của sản phẩm,
sản xuất, hàng hóa, lưu thông, mua sắm rồi lại làm việc, kiếm tiền, mua sắm,
sản xuất, khai thác, vứt bỏ rồi lại làm việc, lại mua…
Hãy bắt đầu với thời gian làm việc của loài người nói chung.
Ngày xưa người lao động phải làm việc tới 16 tiếng/ngày và 7 ngày/tuần để có
thể bắt kịp tiến độ của máy móc đang dần trở nên thịnh hành. Mọi việc thay đổi
khi một người có tên Robert Owen bắt đầu tổ chức chiến dịch đòi quyền cho công nhân
không làm việc quá 8 tiếng/ngày, khẩu hiệu của ông là “một ngày làm việc 8
tiếng, vui chơi tận hưởng 8 tiếng và 8 tiếng còn lại để nghỉ ngơi”.
Thật không may, một trong những người đầu tiên đáp ứng yêu sách
này của ông, chính là vị doanh nhân nổi tiếng Henry Ford. Ông đi đầu trong việc
phê chuẩn cho công nhân của mình rút ngắn giờ làm còn 8 tiếng và thậm chí còn
tăng gấp đôi lương. Điều này đã tạo nên bước ngoặt rất lớn cho sự phát triển
của xã hội. Mọi người làm việc hăng say hiệu quả hơn, chỉ trong một thời gian
ngắn đã đem về cho công ty gấp đôi lợi nhuận.
Các doanh nghiệp và tập đoàn lớn bắt đầu học theo ông và chẳng
mấy chốc, cả thế giới bằng lòng với mức lao động 8 tiếng/ngày và 5-6 ngày/tuần.
Vấn đề ở chỗ, khi Henry Ford ký quyết định đó, không phải vì ông lo lắng cho
sức khỏe của công nhân hay gì tương tự thế, lý do của ông được tiết lộ rằng:
“Tôi đồng ý mọi người cần làm việc ít đi, để có thời gian mà ra ngoài mua sắm,
phải vậy thì nền kinh tế mới phát triển được, tất nhiên, mua sắm ô tô cũng nằm trong
danh sách đó.” Đó có thể coi như một bước ngoặt lớn trong lịch sử phát triển
của xã hội, khi người ta giảm ½ thời gian làm việc để dành thời gian cho việc
mua sắm, vô hình chung đã hình thành nên xã hội đương đại của chúng ta hiện
nay.
XÃ HỘI CỦA VẬT CHẤT, CỦA TIÊU DÙNG, PHÁ HOẠI VÀ RẤT NHIỀU ĐIỀU
TỆ HẠI ĐI KÈM.
Các nhu cầu căn bản được đáp ứng lại nảy sinh ra những nhu cầu
mới, hết nhu cầu mới lại có những nhu cầu cũ được làm mới, cứ thế nó xoay tròn
loài người trong cái vòng xoay bất tận để thỏa mãn những thú vui vật chất mà
quên đi cái đích, đích thực của kiếp người. Chính chủ nghĩa tiêu dùng, chứ
không phải cộng hòa, dân chủ hay quân chủ mới là siêu chủ nghĩa, mới là thứ chi
phối tất cả mọi người, ở khắp mọi nơi, đủ mọi lứa tuổi, màu da, giới tính… Mọi
người đều ở trong nó, bị nó chi phối và hoàn toàn tự nguyện.
Vậy tại sao chủ nghĩa tiêu dùng lại không tốt? Vì nó khiến cho
chúng ta, tất cả chúng ta, đều chạy theo vật chất, chạy theo những thứ hàng hóa
bám ngoài da. Nó thay đổi nếp suy nghĩ và cả phương thức sống của mọi người.
Chủ nghĩa tiêu dùng nói rằng, nếu như bạn không mua sắm, bạn là người tệ hại,
bạn không giúp xã hội phát triển, bạn là người vô dụng. Nó nói rằng, nếu bạn
không mua sắm bất cứ gì, thì cuộc sống của bạn là vô nghĩa, bạn tụt hậu, bạn
thua kém mọi người. Chủ nghĩa tiêu dùng nhồi vào đầu óc người ta rằng sống là
phải mua sắm, rằng giá trị con người bạn nằm ở những thứ đồ vô tri trên người
bạn, xung quanh bạn chứ không phải bản thân bạn, nó nhất định cho rằng mua sắm
là cách làm cho xã hội phát triển, là cách khiến bạn chứng tỏ giá trị và là
cách để đánh giá một con người, một quốc gia.
Tại sao người ta không đánh giá một quốc gia bằng những chỉ tiêu
như độ hài lòng, độ hạnh phúc, độ an toàn, độ trong lành xinh đẹp, mà lại chỉ
đánh giá qua những con số “tổng sản phẩm quốc nội hay tổng sản phẩm xuất nhập
khẩu”. Tại sao người ta không đánh giá nhau qua những giá trị đóng góp cho
người khác, cho gia đình, cho xã hội mà lại đánh giá qua những đồ vật họ có thể
mua và có thể mang bên mình? Sở dĩ chúng ta phải làm việc 8 tiếng cũng chỉ vì
lẽ đó, vì phải kiếm tiền để mua sắm, vì nếu không có tiền, không mua sắm ta sẽ
bị tụt hậu, bị người khác chê cười, bị đánh giá là người tụt hậu, nghèo hèn.
Ta không thể nào cứ đi mãi chiếc cub cùi khi được nói mỗi ngày
bên tai rằng xe này mới sành điệu, xe kia mới mạnh mẽ. Ta không thể dùng mãi
cái điện thoại cùi khi 24/7 mọi phương tiện truyền thông đều bô lô ba la rằng
dòng điện thoại mới này là cần thiết, là tuyệt vời, là hoàn hảo, là không thể
thiếu trong cuộc sống. Mà cho dù ta có giữ được bản thân khỏi sự hấp dẫn của
những món hàng, chỉ sử dụng những thứ đúng nhu cầu, thì, liệu những người xung
quanh có còn ai muốn chơi, muốn quen biết, muốn giao thiệp hay hợp tác với ta
không?
Thật ra đây chỉ là một khía cạnh nhỏ tiêu cực của chủ nghĩa tiêu
dùng. Sự thật nó còn tệ hại hơn nhiều.Sản xuất hàng hóa chính là chủ đề được ưu
tiên hàng đầu của mọi quốc gia trên thế giới này. Vâng, không phải y tế, giáo
dục, đời sống, an toàn hay gì cả, mà chính là kinh tế, chính là việc sản xuất
hàng hóa. Chính phủ các cấp quan tâm và ưu tiên nó đến nỗi, ở nhiều nơi, các
tập đoàn còn giàu mạnh và ảnh hưởng nhiều hơn cả chính phủ, thậm chí nó chi
phối cả chính phủ các nước.
Tất cả những gì chủ nghĩa tiêu dùng quan tâm, là làm sao để sản
xuất được nhiều hàng hơn, bán được nhiều hàng hơn cho mọi người. Vâng, chỉ có
thế. Và nó làm mọi cách để đạt được điều đó. Chắc hẳn bạn còn nhớ khi đi học
chúng ta được dạy về quy trình sản xuất hàng hóa như thế nào, rằng hàng hóa đến
từ nhà sản xuất, qua kênh phân phối, đến tay người tiêu dùng.
Đó chỉ là một phần rất nhỏ của quy trình. Họ không dạy chúng ta
rằng trước cả khâu sản xuất, hàng hóa là những tài nguyên bị đào khỏi lòng đất,
bị chặt khỏi rừng, bị xới tung và tận diệt. Họ cũng quên không nói rằng, hàng
hóa nào cũng chứa những hóa chất độc hại sẽ đi vào cơ thể theo cách này cách
khác.
Họ càng quên không nói rằng, để làm ra được một sản phẩm người
ta phải thải ra bao nhiêu chất độc hại, ô nhiễm ra môi trường, phải tận dụng
bao giờ làm việc của những người lao động cùng khổ và sau cùng phải mất bao
nhiêu chi phí để hàng hóa đến được tay chúng ta. Và họ cũng chẳng nói với ta
rằng những thứ hàng chúng ta mua sẽ mau chóng bị lỗi thời và hư hỏng, chúng ta
sẽ lại phải mua những món hàng mới, còn những thứ đồ cũ vất đi sẽ bị chôn vào
lòng đất, sẽ góp phần hủy hoại môi trường.
Không, họ không nói với chúng ta điều đó, bởi vì họ còn bận nhồi
vào đầu ta rất nhiều thứ khác: rằng mua sắm là việc nên làm, cần làm và phải
làm, rằng hãy mua sắm để thể hiện giá trị con người bạn, rằng bất cứ thứ gì bạn
cần trên đời, bạn đều có thể mua được. Các tập đoàn, các công ty và xí nghiệp
làm mọi biện pháp để duy trì thứ chủ nghĩa này. Họ biến chúng ta thành những kẻ
thụ động, những kẻ sống hời hợt, chạy theo trào lưu, vây quanh những món hàng
vô tri vô giác, họ biến mục đích sống của chúng ta trở nên tầm thường. Biến mọi
con người thành nhỏ nhen, ích kỷ, vụ lợi và tính toán. Đó chính là mặt trái xấu
xí của chủ nghĩa tiêu dùng. Nó bắt chúng ta làm lụng vất vả để có tiền mua sắm,
mua mỗi ngày, mua nhiều hơn nữa và sau cùng đút tiền vào túi của các nhà tài
phiệt.
Theo một vài khảo sát, người Mỹ ngoài thời gian làm việc chính
thức thì chỉ làm hai việc: mua sắm và xem tivi, mua sắm thì là mua sắm rồi,
nhưng xem tivi cũng lại là một kênh mua sắm khác nữa, tivi ném vào bạn hàng
trăm mẫu quảng cáo mỗi ngày, quảng cáo trực tiếp, gián tiếp, quảng cáo liên tục
không bao giờ ngừng nghỉ. Đó chính là cách thức chủ nghĩa tiêu dùng chi phối
chúng ta. Nó nhắc ta mỗi ngày rằng ta là người tụt hậu, quê mùa, xấu xí, răng
ta xấu, tóc ta hư, da ta tệ hại và đồ dùng của ta thì lỗi thời và quê kệch.
Truyền thông là một công cụ hữu hiệu phục vụ cho chủ nghĩa tiêu
dùng. Nó nhắc ta mua sắm mỗi ngày, nó làm mọi việc chỉ để chạy theo mục tiêu
lợi nhuận và bán hàng của các nhà sản xuất. Nó không quan tâm tâm tư tình cảm
và nhu cầu cao cấp của con người, nó đơn thuần chỉ là một công cụ. Và dường như
càng ngày thứ công cụ này càng lớn mạnh, đến nỗi con người không thể sống mà
thiếu chúng?
Chủ nghĩa tiêu dùng, nói tổng quát, chính là chủ nghĩa vật chất,
nó làm cạn kiệt tài nguyên, phá hủy môi trường, nó khiến con người phải làm
việc ngày đêm cho những sản phẩm họ không thật sự cần tới, để làm hài lòng
những người không quen biết, làm vừa lòng cái xã hội này.
Nếu như một ngày làm việc rút ngắn lại 4 giờ cho mọi người làm
việc sản xuất đủ nhu cầu tiêu dùng của thế giới, hàng hóa không còn dư thừa,
mọi người trân quý đồ dùng hơn, có nhiều thời gian để sống cho chính mình, cho
những đam mê, những nghiên cứu, những sáng chế và nhiều thời gian hơn cho con
cái, cho gia đình. Điều đó không phải rất tuyệt sao? Bạn nghĩ điều này là vô
tưởng? Nhưng chẳng phải nó đã từng xảy ra trong quá khứ rồi sao? Khi giờ làm
việc chính thống 16 tiếng được rút thành 8 tiếng/ngày. Vậy giờ nếu lịch sử lặp
lại một lần nữa, thời gian làm việc được rút thêm một lần ½, thế giới này sẽ ra
sao?
Chắc hẳn rất nhiều người chưa bao giờ hình dung được cuộc sống
trong thế giới đó. Liệu người ta làm việc ít hơn trái đất có ngừng quay không,
cây cối có ngưng sản xuất oxi và người ta có chết vì lo lắng cái ăn cái mặc?
Không, nhất định là không, có thể người ta sẽ bớt mua sắm chi tiêu lại một
chút, có thể người ta sẽ muốn dành nhiều thời gian bên con cái, dạy dỗ chúng
trở thành người tự lập, tự kiếm tiền, tự mua nhà chứ không cố sống cố chết mua
nhà để sẵn cho chúng.
Có thể người ta sẽ có nhiều thời gian để đi du lịch khắp nơi
cùng nhau, biết rõ và tường tận về địa lý và các vùng miền của nước nhà, trải
nghiệm những không gian văn hóa khác nhau. Có thể người ta sẽ muốn đi ra thế
giới nhiều hơn, học hỏi được tinh hoa văn hóa của cả nhân loại nhiều hơn. Có
thể người ta sẽ có nhiều thời gian để vui chơi, đọc sách, trau dồi tri thức, kỹ
năng và dành nhiều thời gian, tình cảm hơn để ở bên người thân. Có thể bọn trộm
cắp sẽ thôi không hoành hành khi họ cũng có thể có được cuộc sống như bao
người, khi đồ dùng đắt giá không phải mối quan tâm của ai cả mà tâm tư, tình
cảm và những hoạt động nhân văn mới là thứ người ta mong muốn.
Thế giới không cần đến những kho hàng đầy ắp dư thừa như thế chỉ
vì mục tiêu lợi nhuận của các tập đoàn. Thế giới cần được phát triển theo những
phương thức khác, nhân văn hơn, sâu sắc và ý nghĩa hơn. Trái đất lại càng căm
ghét chủ nghĩa tiêu dùng, nó hủy hoại môi trường, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên
mất hàng tỉ năm mới có được. Nếu như con người chỉ sản xuất những thứ cần
thiết, vừa đủ cho nhu cầu thì hẳn trái đất này sẽ rất đẹp xinh. Không khí trong
lành, cây cối xanh tươi, chim thú đa dạng, con người và thiên nhiên hòa nhập
với nhau.
Các bạn sẽ nói đó là một thế giới không tưởng hay lý tưởng, sao
cũng được, chúng ta hãy cứ hình dung, cứ tưởng tượng đi, chẳng ảnh hưởng gì tới
cuộc sống thực cả, nhưng nếu ý tưởng này có thể tác dụng dù chỉ một chút ít lên
lối sống của chỉ một ai đó, làm cho nó tốt đẹp hơn, không phải thế cũng tuyệt
rồi sao? Tin vui là chúng ta có tiền đề và nền tảng để xây dựng thế giới đó,
chỉ là chúng ta có thực sự muốn và đủ năng lực tư duy để chấp nhận nó hay không
mà thôi.
Con người được đặt lên trái đất này với một sự ưu tiên tuyệt đối
so với mọi loài, được sử dụng mọi quyền lợi trong khả năng với điều kiện con
người phải bảo tồn những giá trị cả vật chất lẫn tinh thần của trái đất này.
Tiếc thay loài người chúng ta là những kẻ tham lam, chúng ta tận diệt trái đất
mà chẳng có biện pháp nào để bảo vệ và bảo tồn nó cả, chưa đủ và sẽ không bao
giờ đủ.
Chúng ta không chỉ lấy mọi thứ của trái đất, chúng ta cũng trả
về cho nó, nhưng là trả về những hóa chất độc hại, những nguồn nước bị ô nhiễm
và hàng tỷ tỷ tấn rác thải trong đó rất rất nhiều là rác thải công nghiệp, độc
hại, không bao giờ phân hủy. Chúng sẽ mãi còn ở đó dù hàng ngàn năm nữa trôi
qua. Thế hệ con cái chúng ta nhất định sẽ phải gánh đủ hậu quả, yên tâm là thế,
nhất định là thế nếu chúng ta không có biện pháp và hành động nào khắc phục.
Nhưng làm sao chúng ta có thể thay đổi điều đó, liệu một thực
tại khác có thể xảy ra trên trái đất này? Có thể lắm chứ, miễn sao chúng ta
không ngừng tìm cách, không ngừng suy nghĩ, đừng cổ súy và chạy theo chủ nghĩa tiêu
dùng như những tín đồ mất hết chính kiến. Từ đó xây dựng nên những khái niệm,
những hệ thống và quy trình mới cho thế giới này. Chẳng phải thế giới này mọi
thứ đều thay đổi bắt nguồn từ những ý tưởng hay sao? Đừng xem thường bất cứ ý
tưởng nào dù nhỏ bé hay điên rồ.
Đó là điều hoàn toàn có thể. Chỉ cần chúng ta chịu khó tìm hiểu
nó, chấp nhận nó và để cho nó được chứng tỏ sự đúng đắn của bản thân. Bởi lẽ
cái gì không đúng sẽ tự nhiên bị triệt tiêu khỏi thế giới này, đó là quy luật.
Bạn hãy kiểm soát thói quen mua sắm và hạn chế tác động của
truyền thông lên cuộc sống cá nhân. Một vài năm trước đây có thể coi tôi như
một tín đồ của chủ nghĩa tiêu thụ và mua sắm, cũng như mọi người, đặc biệt cũng
như mọi cô gái trẻ khác, tôi yêu việc mua sắm, tôi không thể ngừng mua sắm thêm
quần áo mới, đồ dùng mới hàng tuần, thậm chí hàng ngày.
Không thể ước chừng được số tiền tôi bỏ ra cho thói quen tai hại
này, dù nhiều khi thứ đồ tôi mua về có khi chẳng bao giờ được đụng đến. Vậy mà
giờ đây, vẫn là một cô gái trẻ, tôi lại chẳng mất nhiều chi phí cho khoản này,
không phải vì tôi không thích những món đồ mới, không phải vì tôi không có điều
kiện, mà chỉ đơn giản vì tôi thấy chúng không còn cần thiết nữa.
Tôi quên luôn cái ý định đổi điện thoại mỗi khi ra dòng mới dù
trước đây đã từng đặt nó như việc nhất định phải làm. Và tôi nhận ra, mọi thứ
chẳng có gì thay đổi, mặc đi mặc lại một vài bộ quần áo không khiến cho bản
thân tôi mất giá trị, xài một món đồ lỗi mốt cũng không vấn đề. Mọi thứ chẳng
có gì to tát nữa. Tôi dành nguồn lực tập trung cho những mục đích cao hơn, như
học những kỹ năng mới, nghĩ ra những cơ hội kinh doanh mới, trau dồi bản thân
bằng những giá trị tốt đẹp hơn như vốn kiến thức, sự hiểu biết và rất nhiều thứ
khác. Những thứ sẽ không bị lỗi mốt và không bị vứt đi như những món hàng.
Tôi nhận ra thời gian và tiền bạc dùng để mua những bộ đồ hợp
mốt có thể dùng để tập thể thao và đầu tư ăn uống hợp lý, rồi thì ta sẽ có một
cơ thể đẹp đẽ cân đối. Khi có một cơ thể đẹp, cân đối rồi thì mặc gì cũng sẽ
đẹp cả thôi, không nhất thiết phải là những bộ đồ đắt đỏ hay thời thượng. Giả
sử thế. Hoặc tôi biết rất nhiều bạn nữ, mỗi khi có dịp tiệc tùng, như sinh
nhật, đám cưới, lại phải đi mua những bộ quần áo váy đầm mới. Nhưng hãy thử một
lần, lục lại tủ và mặc một bộ đồ cũ đi, bạn sẽ nhận thấy rõ ràng rằng chẳng mấy
ai bận tâm chuyện bạn mặc gì cả, ngoại trừ chính bản thân bạn. Và rằng bạn sẽ
nhận ra quần áo là phù phiếm thế nào.
Tất nhiên tôi hoàn toàn không khuyên các bạn chê bai quần áo,
chỉ là hãy nhìn nhận nó đúng với giá trị nó mang lại, đừng quá phụ thuộc và ảo
tưởng về quần áo.
Nếu như mỗi lần ra đường bạn lại băn khoăn nên mặc gì, thử một
lần mặc đại vài món cơ bản trong tầm tay, dám chắc khi bạn không chú ý tới vẻ
ngoài của mình quá nhiều thì tâm trạng của bạn cũng thoải mái hơn nhiều lắm.
Đừng xem tivi, xem quảng cáo quá nhiều. Nó chẳng có tác dụng gì hơn việc cố bán
cho được nhiều hàng, sự thật răng bạn không xấu, tóc bạn không xấu, xe bạn
không lỗi thời, điện thoại của bạn vẫn ngon lành lắm.
Mọi thứ vẫn ổn, chỉ có trong mắt truyền thông quảng cáo, chẳng
cái gì là ổn cả, bạn phải mua đồ mới thì mới ổn được, nhưng sự thật chúng ta
đều biết, món đồ mới sẽ nhanh chóng bị cũ đi, bị lỗi thời và bạn lại phải quay
cuồng vào những món mới khác nữa. Cứ thế, khi để mặc cho truyền thông dắt mũi
đưa bạn vào mê cung mua sắm bạn sẽ mãi sống trong thế giới vật chất tầm thường,
không bao giờ thỏa mãn và góp phần không nhỏ hủy hoại môi trường sống cũng như
trái đất này. Bạn có muốn như vậy không?
Chính vì chủ nghĩa tiêu dùng mà truyền thông ngày càng biến
dạng. Bạn có biết tại sao các trang tin tức ngày càng tiêu cực, vớ vẩn và tệ
hại không? Vì họ phải đăng những tin như thế để thu hút nhiều người đọc, nhiều
người đọc để bán quảng cáo, bán quảng cáo để bán được nhiều hàng. Tất cả chỉ có
thế. Nếu như một xã hội người ta không cần mua sắm nhiều, các công ty không cần
quảng cáo quảng bá ra rả ngày đêm thì các trang tin có cần đăng những thứ rác
rưởi, giật gân, tiêu cực như hiện tại? Tôi nghĩ rằng không.
Chúng biến con người thành những thực thể yếu đuối và hay thay
đổi, chúng đào sâu từng ngóc ngách trong tâm tư con người không phải để làm cho
nó tốt đẹp hơn, mà chỉ để bán hàng, để sinh lợi nhuận mà thôi. Tôi ghét những
mẫu quảng cáo ngập tràn báo chí, truyền hình, website, diễn đàn, ngập tràn
đường xá, cầu cống và thậm chí cả trên giấy vệ sinh cũng gặp quảng cáo nữa.
Tôi ghét chúng, tôi ghét những chương trình truyền hình, những
sân khấu, những con đường ngập tràn các bảng hiệu, các tên thương hiệu, các
băng rôn áp phích. Tôi ghét những cảnh phim lạm dụng quảng cáo sản phẩm, tôi
ghét những cuộc gọi chào hàng, ghét những gương mặt, những con người hoàn hảo,
những gia đình hoàn hảo trong các phim quảng cáo. Ghét những người yêu nhau vì
một loại dầu gội, ghét những gia đình hạnh phúc nhờ một loại thuốc đông y nào
đó, ghét những đứa trẻ chỉ thông minh được khi ăn một loại bánh này, lễ phép
khi được uống một loại sữa kia. Tôi ghét những hình ảnh hàng hóa tràn ngập
trang facebook của mình, ghét những tờ rơi bay đầy phố… Tôi ghét mọi thứ liên quan
đến quảng cáo, truyền thông, ghét những hành động chỉ mang mục đích bán hàng.
Tôi ước hàng hóa không nhiều, không dư thừa để người ta biết
trân quý hơn những gì người ta có. Để người ta không làm mọi việc chỉ để có
tiền mua sắm, để người người không nghĩ về vật chất mà nghĩ về tâm hồn nhiều
hơn. Chắc chắn sẽ có người nói tôi điên rồi, đúng vậy, tôi điên rồi, cái chủ
nghĩa tiêu dùng này khiến tôi phát điên rồi. Tôi chỉ muốn đập nát nó đi thôi.
Còn nếu ai nói nếu không sản xuất, không mua sắm xã hội không thể phát triển,
hẳn người đó sẽ phải suy nghĩ lại.
Đúng thế, có thể kinh tế hàng hóa phát triển chậm hơn nhưng chắc
chắn sẽ theo hướng bền vững hơn, hài hòa hơn và tuyệt đẹp hơn. Khắp mọi nơi
trên thế giới ai cũng có thời gian để làm việc và nghiên cứu những gì mình
giỏi. Mọi người nông dân đều hiểu rõ cách nuôi trồng nông sản của mình cho hiệu
quả. Các nhà khoa học có nhiều nguồn lực hơn để nghiên cứu sáng chế, các y bác
sĩ sẽ có nhiều thời gian nghiên cứu, bào chế các phương thức chữa bệnh mới,
những bài thuốc mới hiệu quả hơn.
Nhất định nếu có điều kiện để mọi người dù nông dân hay tri thức
cùng nhau nghiên cứu mọi vấn đề, lĩnh vực thì trái đất này sẽ càng xanh tốt,
những nguồn năng lượng sạch được khai thác và tìm thấy sớm hơn. Tất cả các tiến
bộ khoa học, công nghệ trên đời sẽ tiến nhanh thêm một bước, thậm chí nhiều
bước. Vì chúng ta tận dụng được kho ý tưởng của toàn nhân loại và chúng ta có
gấp đôi lượng thời gian hữu ích được sử dụng cơ mà.
“Rất nhiều người trong chúng ta, tiêu những đồng tiền không phải
do ta kiếm được, để mua những thứ ta không thật sự cần, nhằm để chứng tỏ với
những người ta không thích.”
Liệu sau bài viết này có ai muốn cùng tôi căm ghét cái chủ nghĩa
tiêu dùng chết tiệt này? Có ai đó muốn nhìn lại cuộc sống của bản thân và bắt
đầu thay đổi?
Đừng ai nói những người như tôi làm cản trở sự phát triển của xã
hội, vì tôi dám khẳng định rằng xã hội này cần nhiều người có những ý tưởng,
những hành động thiết thực hơn, ý nghĩa hơn việc ngồi hàng giờ xem quảng cáo và
mua sắm. Thế giới này chắc chắn sẽ thay đổi vì những người có những hành động
đi ngược số đông, chứ sẽ không thay đổi vì những hành động của bầy cừu hay của
đàn chuột lemping. Không, nhất định không!
Và cũng đừng ai nói thế giới này không thể thay đổi, nếu bạn cho
rằng như thế thì bạn cũng không nên ngăn cản những người đang cố thay đổi nó.
Còn giả như bạn cho rằng thế giới này không cần thay đổi ư? Bạn thật ích kỷ.
Chúng ta cần thay đổi nó, không phải vì chúng ta, mà vì con cái chúng ta, vì
tương lai của trái đất này, vì đó là trách nhiệm của loài người khi mang danh
thống trị muôn loài, đừng đùn đẩy cho loài nào khác.
Còn nếu như bạn nghĩ đó không phải việc của bạn, thật tốt vì bạn
đã đọc đến đây.
Hôm nay tôi làm được nhiều việc nên cảm thấy mệt mỏi quá, có ai
dư một bờ vai rảnh rỗi để chia sẻ cho tôi lúc này không?
